विश्व | मल्टीव्हर्से | समांतर ब्रह्मांड | अंतराळ वेळ | बिग बँग थियरी

तेथे वैज्ञानिक पुराव्यांचा एक मोठा संच आहे जो विस्तारत विश्वाचे आणि बिग बॅंगच्या चित्राचे समर्थन करतो. विश्वाची संपूर्ण द्रव्य-उर्जा कालावधीत 10 ^ -30 सेकंदांपेक्षा कमी काळातील एका इव्हेंटमध्ये प्रकाशीत केली गेली होती; आमच्या युनिव्हर्सच्या इतिहासामध्ये आतापर्यंत घडणारी सर्वात दमदार गोष्ट.नासा / जीएसएफसी

बिग बॅंगला फक्त 13.8 अब्ज वर्षं झाली आहेत आणि कोणतीही माहिती प्रवास करू शकणारा सर्वात वेगवान - प्रकाशाचा वेग मर्यादित आहे. जरी संपूर्ण ब्रह्मांड स्वतः खरोखरच असीम असू शकते, तरीही निरीक्षक ब्रह्मांड मर्यादित आहे. सैद्धांतिक भौतिकशास्त्राच्या अग्रगण्य कल्पनेनुसार, तथापि, आपले युनिव्हर्स बहुतेक मोठ्या मल्टीवर्सचा फक्त एक लघु प्रदेश असू शकेल, ज्यामध्ये अनेक ब्रह्मांड, कदाचित अगदी असीम संख्या देखील समाविष्ट आहे. यातील काही वास्तविक विज्ञान आहे, परंतु काही केवळ सट्टेबाजी, इच्छाशक्तीच्या विचारांशिवाय काही नाही. कोणते आहे ते कसे सांगावे ते येथे आहे. पण प्रथम, थोडी पार्श्वभूमी.

आज विश्वाच्या काही गोष्टी आहेत ज्या त्या तुलनेने सोप्या आहेत, कमीतकमी जागतिक दर्जाच्या वैज्ञानिक सुविधांसह पाळणे. आम्हाला माहित आहे की ब्रह्मांड विस्तारत आहे: आम्ही आकाशगंगेबद्दलचे गुणधर्म मोजू शकतो जे आम्हाला त्यांचे अंतर आणि आपल्यापासून दूर जाण्यासाठी किती वेगवान आहेत हे शिकवते. ते जितके दूर आहेत तितके वेगाने कमी होताना दिसतात. सामान्य सापेक्षतेच्या संदर्भात, याचा अर्थ असा आहे की विश्वाचा विस्तार होत आहे.

आणि जर आज विश्वाचा विस्तार होत असेल तर याचा अर्थ असा की भूतकाळात तो लहान आणि कमी होता. आतापर्यंत पुरेसे एक्सट्रपलेट करा आणि आपणास आढळून येईल की गोष्टी देखील अधिक एकसारख्या आहेत (कारण गुरुत्वाकर्षणामुळे गोष्टी एकत्रित होण्यासाठी वेळ लागतो) आणि गरम (कारण प्रकाशासाठी लहान तरंगलांबी म्हणजे उच्च उर्जा / तापमान). हे आपल्याला पुन्हा बिग बॅंगकडे घेऊन जाते.

बिग बॅंगपासून ते आतापर्यंत विस्तारत असलेल्या विश्वाच्या संदर्भात आपल्या वैश्विक इतिहासाचे एक उदाहरण. प्रथम फ्रीडमॅन समीकरण महागाईपासून ते बिग बॅंगपर्यंत आजपर्यंत आणि भविष्यकाळपर्यंत या सर्व युगांचे वर्णन करते, अगदी अगदी अचूकपणे, आजही. नासा / डब्ल्यूएमएपी सायन्स टीम

पण बिग बॅंग ही विश्वाची सुरुवात नव्हती! बिग बॅंगची भविष्यवाणी खंडित होण्यापूर्वी आम्ही वेळेत केवळ एका विशिष्ट युगात परत जाऊ शकतो. आपण ब्रह्मांडात बर्‍याच गोष्टी पाळत आहोत ज्या बिग बॅंग स्पष्ट करू शकत नाहीत, परंतु एक नवीन सिद्धांत जो बिग बॅंग सेट करतो - वैश्विक चलनवाढ - करू शकतो.

चलनवाढीदरम्यान होणा quant्या क्वांटम चढ-उतारांचा प्रभाव संपूर्ण विश्वामध्ये वाढतो आणि जेव्हा महागाई संपते तेव्हा ते घनतेच्या चढउतार होतात. यामुळे कालांतराने, आज विश्वातील मोठ्या प्रमाणात रचना, तसेच सीएमबी.ई. मधील तापमानात होणारी चढउतार दिसून येते. सीएसबी, ईएसए / प्लँक व डीओ / नासा / एनएसएफ इंटरनेसी टास्क फोर्स सीएमबीच्या शोधातून काढलेल्या प्रतिमांसह

१ 1980 s० च्या दशकात, महागाईच्या मोठ्या संख्येने सैद्धांतिक दुष्परिणामांवर कार्य केले गेले, यासह:

  • मोठ्या प्रमाणातील संरचनेचे बियाणे कसे असावेत,
  • तपमान आणि घनतेतील चढ-उतार वैश्विक क्षितिजापेक्षा मोठ्या तराजूवर असावेत,
  • उतार-चढ़ाव असुनही सर्व क्षेत्रामध्ये सतत एन्ट्रॉपी असावी,
  • आणि गरम बिग बँगद्वारे जास्तीत जास्त तापमान प्राप्त केले जावे.

१ 1990 1990 ०, २००० आणि २०१० च्या दशकात या चारही भविष्यवाण्यांचे निरीक्षण फारच चांगले झाले. लौकिक महागाईचा विजय आहे.

महागाईमुळे जागेचा विस्तार झपाट्याने होतो, ज्यामुळे कोणत्याही पूर्व-विद्यमान वक्र किंवा नॉन-गुळगुळीत जागा सपाट दिसू शकते. जर ब्रह्मांड वक्र असेल तर आपल्याकडे वक्रताची त्रिज्या आहे जी आपण निरीक्षण करू शकतो त्यापेक्षा कमीतकमी शेकडो पट मोठी आहे. सिएगेल (एल); नेड राइटची कॉसमोलोगी ट्यूटोरियल (आर)

महागाई आम्हाला सांगते की, बिग बॅंगच्या अगोदर, ब्रह्मांड कण, प्रतिरोधक आणि रेडिएशनने भरलेले नव्हते. त्याऐवजी, ते अवकाशातच अंतर्निहित उर्जेने भरलेले होते आणि त्या उर्जामुळे वेगवान, कठोर आणि घातांक दराने जागेचा विस्तार झाला. काही वेळेस महागाई संपेल आणि सर्व ऊर्जा (किंवा बहुतेक सर्व) पदार्थ आणि उर्जेमध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे गरम बिग बँगला उदयास येते. महागाईचा शेवट आणि आपल्या विश्वाची रीहटिंग म्हणून ओळखले जाणारे हे हॉट बिग बॅंगची सुरुवात दर्शविते. बिग बँग अजूनही आहे, परंतु ती अगदी सुरवातीस नाही.

महागाईचा आपण अंदाज घेतलेल्या भागाच्या पलीकडे अव्यवहारी विश्वाच्या प्रचंड प्रमाणात अस्तित्वाचा अंदाज आहे. परंतु हे आम्हाला त्यापेक्षा अधिक देते. आकाशगंगेच्या बाहेर / सिगेल

जर ही संपूर्ण कथा असेल तर आपल्यात असलेले सर्व एक खूप मोठे विश्व होते. त्यास सर्वत्र समान गुणधर्म, सर्वत्र समान कायदे आणि आपल्या दृश्यमान क्षितिजाच्या पलीकडे असलेले भाग आम्ही जेथे आहोत त्यासारखेच असतील, परंतु त्यास मल्टीव्हर्से म्हणू शकत नाही.

जोपर्यंत, तोपर्यंत आपल्याला आठवत नाही की भौतिकदृष्ट्या अस्तित्त्वात असलेल्या प्रत्येक गोष्टीचा स्वभावतः क्वांटम असणे आवश्यक आहे. जरी चलनवाढ, त्याच्या सभोवतालच्या सर्व अज्ञात्यांसह, क्वांटम फील्ड असणे आवश्यक आहे.

चलनवाढीचे प्रमाण म्हणजे याचा अर्थ असा आहे की ते विश्वाच्या काही “खिशात” संपत आहेत आणि इतरांमध्येही सुरू आहेत. त्याला रूपकात्मक टेकडी खाली आणि खो valley्यात वळविणे आवश्यक आहे, परंतु हे एक क्वांटम फील्ड असल्यास, इतरांमध्ये सुरू असताना काही प्रदेशात हे समाप्त होईल. आकाशगंगेच्या बाहेर / सिगेल

आपल्याला नंतर सर्व क्वांटम फील्डमध्ये असलेले गुणधर्म चलनवाढ आवश्यक असल्यास:

  • की त्याच्या गुणधर्मांमध्ये त्यांच्यात मूलभूत अनिश्चितता आहे,
  • हे फील्ड वेव्हफंक्शनद्वारे वर्णन केलेले आहे,
  • आणि त्या फील्डची मूल्ये काळानुसार पसरतात,

आपण आश्चर्यकारक निष्कर्षापर्यंत पोहोचता.

जिथे जिथे चलनवाढ येते (निळे चौकोनी तुकडे), ते वेळेत प्रत्येक पाऊल पुढे टाकून जास्तीत जास्त जागेच्या क्षेत्रांना वाढ देतात. महागाई संपेल अशा अनेक चौकोनी तुकडे असले तरीही (रेड एक्स), बरीच क्षेत्रे अशी आहेत जिथे भविष्यात महागाई कायम राहील. चलनवाढ कधी संपणार नाही हीच महागाई सुरू झाल्यावर ती चिरंतन होते. आकाशगंगेच्या बाहेर / सिगेल

महागाई एकाच वेळी सर्वत्र संपत नाही, परंतु त्याऐवजी काही ठिकाणी डिस्कनेक्ट केलेल्या ठिकाणी निवड केली जाते, तर त्या ठिकाणांमधील जागा वाढत असतानाच. महागाई संपेल आणि गरम बिग बँग सुरू होईल अशा जागेचे अनेक, विस्तीर्ण प्रदेश असावेत, परंतु ते एकमेकांना कधीच भेटू शकत नाहीत, कारण ते जागोजाग जाणा regions्या प्रदेशांद्वारे वेगळे झाले आहेत. जिथे जिथे चलनवाढ सुरू होते, कमीतकमी ठिकाणी कायमची सुरू राहण्याची हमी आहे.

जेथे महागाई आपल्यासाठी संपते, तेथे आम्हाला एक मोठा मोठा मोठा धक्का बसतो. आपण ज्या विश्वाचा भाग पाळत आहोत तो हा या भागातील फक्त एक भाग आहे जिथे चलनवाढ संपुष्टात आली आहे आणि त्याही पलीकडे अधिक दुर्लक्ष्य विश्‍व आहे. परंतु अशीच बरीच क्षेत्रे आहेत, सर्व एकाच रचनेसह एकमेकांपासून डिस्कनेक्ट झाली आहेत.

एकाधिक, स्वतंत्र युनिव्हर्सचे उदाहरण, सतत वाढत असलेल्या वैश्विक समुद्रामध्ये एकमेकांद्वारे डिस्कनेक्ट केलेले, मल्टिव्हर्से कल्पनेचे एक चित्रण आहे. ज्या प्रदेशात बिग बँग सुरू होते आणि महागाई संपेल तेथे विस्तार दर कमी होईल, तर चलनवाढ अशा दोन प्रांतांमध्ये कायम राहील आणि ती कायमच विभक्त होईल. ओझीटिव / पब्लिक ओम

मल्टीवर्सची ही कल्पना आहे. आपण पहातच आहात की सैद्धांतिक भौतिकशास्त्राच्या दोन स्वतंत्र, प्रस्थापित आणि व्यापकपणे स्वीकारल्या गेलेल्या पैलूंवर आधारित आहेः प्रत्येक गोष्टीचे क्वांटम स्वरूप आणि वैश्विक चलनवाढीचा गुणधर्म. हे मोजण्याचे कोणतेही ज्ञात मार्ग नाही, जसा आपल्या विश्वाचा अखंड भाग मोजण्याचा कोणताही मार्ग नाही. परंतु, त्या मुद्दय़ावरील महागाई आणि क्वांटम भौतिकशास्त्र या दोन सिद्धांतांना वैध असल्याचे सिद्ध केले गेले आहे. जर ते बरोबर असतील तर मल्टीवर्स हा त्याचा एक अनिवार्य परिणाम आहे आणि आपण त्यात जगत आहोत.

मल्टिव्हर्से कल्पना असे सांगते की आपल्या स्वतःसारख्या मोठ्या संख्येने युनिव्हर्सिटी आहेत, परंतु याचा अर्थ असा नाही की आपल्यातील आणखी एक आवृत्ती तेथे आहे, आणि याचा अर्थ असा नाही की स्वतःच्या वैकल्पिक आवृत्तीत धावण्याची कोणतीही शक्यता आहे. … किंवा दुसर्या विश्वाचे काहीही. डेव्ही / फ्लाइकेआर

तर काय? हे संपूर्ण नाही, आहे का? असे बरेच सैद्धांतिक परिणाम आहेत जे अपरिहार्य आहेत, परंतु आम्हाला त्याबद्दल काही माहिती नाही कारण आपण त्यांची परीक्षा घेऊ शकत नाही. मल्टीवर्स त्यापैकी एक लांब ओळ आहे. ही विशेषतः उपयुक्त अनुभूती नाही, फक्त एक मनोरंजक भविष्यवाणी आहे जी या सिद्धांतातून पडली आहे.

तर असे बरेच सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ मल्टीवर्स विषयी पेपर का लिहितात? समांतर युनिव्हर्स आणि त्यांचे स्वतःचे कनेक्शन या मल्टीपर्सद्वारे? ते असे का म्हणू शकतात की मल्टीव्हर्स् हे स्ट्रिंग लँडस्केप, ब्रह्मांडीय स्थिर आणि आपल्या विश्वाच्या आयुष्यासाठी बारीकसारीक आहे या गोष्टीशी जोडलेले आहे?

कारण ही अगदी वाईट कल्पना असली तरीही त्यांच्याकडे यापेक्षा चांगली कोणतीही कल्पना नाही.

स्ट्रिंग लँडस्केप ही एक सैद्धांतिक संभाव्यतेने भरलेली एक आकर्षक कल्पना असू शकते, परंतु आपल्या विश्वातील आपण निरीक्षण करू शकणार्‍या कोणत्याही गोष्टीचा अंदाज येत नाही. 'अप्राकृतिक' समस्येचे निराकरण करून प्रेरित सौंदर्याची ही कल्पना विज्ञानाद्वारे आवश्यक असलेल्या पातळीवर जाण्यासाठी स्वतःच पुरेसे नाही. कॅंब्रिजचे कार्य

स्ट्रिंग थिअरीच्या संदर्भात, पॅरामीटर्सचा एक विशाल संच आहे जो सिद्धांततः जवळजवळ कोणतीही मूल्य घेऊ शकतो. सिद्धांत त्यांच्यासाठी कोणतीही भविष्यवाणी करीत नाही, म्हणून आपण त्यांना हाताने धरावे लागेल: स्ट्रिंग व्हॅक्यूआच्या अपेक्षेची मूल्ये. जर आपण स्ट्रिंग थिअरीमध्ये दिसणारे फेम 10500 सारख्या अविश्वसनीय मोठ्या संख्येबद्दल ऐकले असेल तर स्ट्रिंग व्हॅक्यूआची संभाव्य मूल्ये ज्याचा संदर्भ घेत आहेत. ते काय आहेत किंवा त्यांचे मूल्ये का आहेत हे आम्हाला माहित नाही. त्यांची गणना कशी करावी हे कोणालाही माहिती नाही.

वेगवेगळ्या समांतर

तर, त्याऐवजी, काही लोक म्हणतात “ते मल्टीवर्स आहे!” विचारांची ओळ अशी आहे:

  • मूलभूत स्थिरांकडे त्यांचे मूल्ये का असतात हे आम्हाला माहित नाही.
  • आम्हाला माहित नाही की भौतिकशास्त्राचे नियम काय आहेत ते काय आहेत.
  • स्ट्रिंग थिअरी ही एक फ्रेमवर्क आहे जी आम्हाला आपल्या मूलभूत स्थिरतेसह भौतिकशास्त्राचे कायदे देऊ शकते परंतु ते आम्हाला इतर कायदे आणि / किंवा अन्य स्थिरता देऊ शकते.
  • म्हणूनच, जर आपल्याकडे विपुल मल्टीवेर्सी आहे, जेथे बर्‍याच प्रदेशांमध्ये बरेच कायदे आणि / किंवा स्थिर आहेत, त्यापैकी एक आमचा असू शकतो.

मोठी समस्या अशी आहे की केवळ हे केवळ सट्टेबाजीच नाही तर चलनवाढ आणि क्वांटम भौतिकशास्त्र आपल्याला ठाऊक असले तरी असे कोणतेही कारण नाही की एखाद्या फुगवटा असलेल्या अवकाश वेळेचे वेगवेगळे क्षेत्र वेगवेगळे कायदे किंवा स्थिर असतात.

या युक्तिवादाने प्रभावित नाही? प्रत्यक्ष व्यवहारात इतर कोणीही नाही.

पृथ्वीसारख्या जगाची निर्मिती करणे आपल्या विश्वाची किती शक्यता किंवा संभव नाही? आणि जर आपल्या विश्वावर आधारीत मूलभूत स्थिरता किंवा कायदे भिन्न असतील तर ते किती प्रतिकूल असतील? एक भाग्यवान युनिव्हर्स, ज्याच्या मुखपृष्ठावरुन ही प्रतिमा घेण्यात आली आहे, हे एक असे पुस्तक आहे जे या प्रकरणांचे अन्वेषण करते. ग्रीट ल्विज आणि लुक बार्नेस

मी आधी स्पष्ट केल्याप्रमाणे, मल्टीव्हर्से स्वतः एक वैज्ञानिक सिद्धांत नाही. त्याऐवजी भौतिकशास्त्राच्या नियमांचे ते एक सैद्धांतिक परिणाम आहेत कारण आज त्यांना चांगले समजले आहे. कदाचित या कायद्यांचा अगदी अपरिहार्य परिणाम आहेः जर आपल्याकडे क्वांटम फिजिक्सद्वारे नियंत्रित महागाई असेल तर, आपण असे करण्यास भाग पाडले आहात. परंतु - स्ट्रिंग थियरीप्रमाणे - यातही काही मोठ्या समस्या आहेतः आपण ज्या कोणत्याही गोष्टी पाहिल्या त्याबद्दल ते सांगत नाहीत आणि त्याशिवाय स्पष्टीकरण देऊ शकत नाहीत आणि आपण जाऊन निश्चितपणे शोधू शकतो अशा कोणत्याही गोष्टीचा अंदाज येत नाही.

क्वांटम व्हॅक्यूममध्ये व्हर्च्युअल कण दर्शविणारी क्वांटम फील्ड सिद्धांत गणनाचे व्हिज्युअलायझेशन. जरी रिक्त जागेत, ही व्हॅक्यूम ऊर्जा शून्य नसते. मल्टीवर्सच्या इतर क्षेत्रांमध्ये त्याचे समान मूल्य आहे की नाही हे आपल्याला ठाऊक नाही, परंतु त्या मार्गाने जाण्यास प्रेरणा नाही. डेरिक लीनवेबर

या भौतिक विश्वात, आपण जे काही करू शकतो ते निरीक्षण करणे आणि आपण गोळा करू शकू अशा प्रत्येक ज्ञानाचे मोजमाप करणे महत्वाचे आहे. केवळ उपलब्ध डेटाच्या संपूर्ण माहितीवरून आपण आपल्या विश्वाच्या स्वरूपाबद्दल कधीही वैध, वैज्ञानिक निष्कर्ष काढण्याची आशा करू शकतो. त्या निष्कर्षांपैकी काहींचे असे परिणाम असतील जे आपण मोजू शकणार नाही: मल्टीवर्सचे अस्तित्व त्यातून उद्भवते. परंतु जेव्हा लोक जेव्हा तर्क करतात की ते मूलभूत स्थिरांक, भौतिकशास्त्रांचे कायदे किंवा स्ट्रिंग व्हॅक्यूएच्या मूल्यांबद्दल निष्कर्ष काढू शकतात, तेव्हा ते यापुढे विज्ञान करत नाहीत; ते अनुमान लावत आहेत. इच्छा, विचार, डेटा, प्रयोग किंवा निरीक्षणास पर्याय नाही. आपल्याकडे असल्याशिवाय, हे जाणून घ्या की मल्टीवर्स हा आपल्या आज उपलब्ध असलेल्या सर्वोत्कृष्ट विज्ञानाचा परिणाम आहे, परंतु आपण परीक्षेला लावता येण्याजोग्या कोणत्याही वैज्ञानिक भविष्यवाण्या केल्या नाहीत.

आशा आहे की हे कदाचित अ‍ॅस्ट्रोफिजिक्स या विषयाला काही महत्त्व देईल ..

ज्योतिरादित्य